Jak chronić się przed wdychaniem aerozoli

16/09/2020

Jak chronić się przed wdychaniem aerozoli

Półmaski ochronne i maski chirurgiczne: różnice, wymagania i właściwości

W celu zapobiegania i radzenia sobie z zanieczyszczeniami spowodowanymi przez aerozole, które są nieuchronnie obecne w praktyce stomatologicznej, kluczowe znaczenie ma stosowanie produktów barierowych zarówno dla pacjenta, jak i dla zaangażowanych w to operatorów. Przy prawidłowym użytkowaniu przez pacjenta i operatorów sprzęt ten może chronić przed rozpryskami, rozpyleniem i oparami widocznymi gołym okiem, a także odgrywać kluczową rolę w zapobieganiu wdychaniu, wstrzykiwaniu lub połykaniu patogenów zawartych w bioaerozolach, unikając kontaktu błon śluzowych z mikrocząstkami stałymi zawieszonymi w powietrzu.

Rękawice, ochrona oczu i osłony twarzy, a w szczególności stosowanie półmasek ochronnych i masek chirurgicznych stanowią podstawową, ważną barierę w zarządzaniu ryzykiem infekcji i ograniczaniu przenoszenia i rozprzestrzeniania się Covid-19.

Infekcja koronawirusem: Filtrujące maski twarzowe (półmaski ochronne) i maski chirurgiczne

W zależności od zawodu i dziedziny zastosowania, pacjenci i operatorzy muszą nosić określony typ maski o określonym poziomie ochrony. Maski ochronne dzielą się na maski chirurgiczne i filtrujące maski twarzowe (półmaski ochronne); spełniają one wymagania różnych przepisów i różne funkcje. Przepisy te z kolei określają różne klasy, z których każda odpowiada pewnemu poziomowi ochrony.

Maski chirurgiczne to urządzenia medyczne klasy I. Ich stosowanie zmniejsza ryzyko bezpośredniego i/lub krzyżowego zakażenia wirusami i bakteriami, które mogą powodować infekcje u operatorów i pacjentów, a także chroni przed chemikaliami stosowanymi podczas interwencji medycznych. Muszą one być zmieniane i zastępowane po każdym pacjencie.

W przypadku zabiegów stomatologicznych, które nie generują aerozoli i/lub zabiegów z izolacją pola operacyjnego za pomocą koferdamu, lekarz i asystent powinni używać strojów służbowych z jednorazowym nakryciem głowy, maskami chirurgicznymi i przyłbicami lub okularami.

Aktualne wytyczne głównych instytucji medycznych sugerują zmianę maski co 20 minut w obecności wysokiego poziomu bioaerozoli i co 60 minut podczas standardowych zabiegów.

Filtrujące maski twarzowe (półmaski ochronne), takie jak maski FFP2, należą do kategorii środków ochrony indywidualnej (ŚOI). Są to maski, które są specjalnie zaprojektowane w celu zmniejszenia ryzyka wdychania przez użytkownika cząstek stałych zawieszonych w powietrzu i są stosowane głównie w leczeniu chorób zakaźnych. Stosuje się je podczas wszystkich zabiegów, które wiążą się z ekspozycją na bioaerozole trwającą ponad 15 min. i/lub bez ochrony z użyciem innych systemów zabezpieczających (np. koferdamu), a także w leczeniu zakażonych pacjentów wymagających pilnej interwencji.

Wymagania dotyczące półmaski ochronnej

Półmaski ochronne są badane w kierunku wdechu, tzn. od zewnątrz do wewnątrz, a badania, którym są poddawane, oceniają skuteczność filtra i uszczelnienia w kierunku wnętrza maski.

Niektóre półmaski ochronne posiadają zawór wydechowy, który poprawia komfort i zapobiega tworzeniu się kondensatu lub zaparowania okularów. Stosowanie filtrujących masek twarzowych FFP2 z zaworem jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy są one pokryte maską chirurgiczną.

Europejską normą referencyjną jest EN 149:2001, zgodnie z którą jednorazowe środki ochrony dróg oddechowych do filtrowania cząstek podzielone są na trzy klasy:

  • FFP1: minimalna filtracja 80% i nie więcej niż 22% przecieku wewnętrznego. Urządzenia te są stosowane przede wszystkim jako maski przeciwpyłowe (do majsterkowania i innych prac).
  • FFP2: minimalna filtracja 94% i nie więcej niż 8% przecieku wewnętrznego. Urządzenia te są stosowane głównie w budownictwie, rolnictwie, przemyśle farmaceutycznym oraz przez personel medyczny przeciwko wirusom grypy, SARS, dżumie płucnej, gruźlicy i COVID-19.
  • FFP3: minimalna filtracja 99% i poniżej 2% przecieku wewnętrznego. Maski FFP3 oferują najlepszą skuteczność filtracji, a także chronią przed bardzo drobnymi cząstkami, takimi jak azbest.

Ponadto w Stanach Zjednoczonych ochrona dróg oddechowych musi spełniać wymogi określone przez NIOSH (National Institute for Occupational Safety and Health – Państwowy Instytut Bezpieczeństwa i Higieny Pracy). Przepisy te wymagają, aby półmaski ochronne zostały podzielone na kategorie według stopnia odporności na działanie oleju, oznaczone w zależności od klasy przez literę N, R lub P. Liczba po tych literach wskazuje procent filtracji cząstek stałych zawieszonych w powietrzu.

Półmaski ochronne można podzielić na:

  • Klasa N: brak odporności na działanie oleju. Są to półmaski ochronne powszechnie stosowane w dziedzinie medycyny. W ramach tej klasy maski są podzielone na typy N95, N99 i N100.
  • Klasa A: odporność na działanie oleju do 8 godzin. W ramach tej klasy maski są podzielone na typy R95, R99 i R100.
  • Klasa P: całkowita odporność na działanie oleju. W ramach tej klasy maski są podzielone na typy P95, P99 i P100.

Pod względem wydajności półmaski ochronne klasy N95 są równoważne z maskami FFP2, a N99 z maskami FFP3.

 

Półmaski ochronne stosowane w medycynie to zazwyczaj FFP2/FFP3 (N95/N99). Maski te należy traktować jako jednorazowe i nie należy ich sterylizować, chyba że producent wyraźnie to określił. Zazwyczaj półmaski ochronne mogą być używane przez okres do 8 godzin lub przez cały dzień roboczy. W dziedzinie medycyny zaleca się jednak pamiętać, że półmaski ochronne muszą być wymieniane w następujący sposób:

  • po użyciu podczas procedur, które generują bioaerozol;
  • jeśli są zanieczyszczone krwią, wydzieliną z dróg oddechowych lub nosa lub innymi płynami ustrojowymi pochodzącymi od pacjentów.

Dlatego zaleca się, aby operator używał przyłbicy i zakrywał półmaskę ochronną maską chirurgiczną w celu zmniejszenia zanieczyszczenia powierzchni. Przed i po założeniu półmaski ochronnej lub po jego dotknięciu bądź wyregulowaniu konieczne jest również stosowanie praktyki utrzymania higieny rąk z użyciem mydła i wody lub środka dezynfekującego na bazie alkoholu.

Mało prawdopodobne jest, aby długotrwałe użytkowanie półmaski ochronnej, w granicach podanych przez producenta, ograniczało jego funkcjonalność. Dobrym pomysłem jest jednak sprawdzenie półmaski ochronnej pod kątem jej uszkodzeń za każdym razem podczas jej zakładania lub zdejmowania. Należy również pamiętać, że długotrwałe użytkowanie może utrudniać oddychanie. Jeśli oddychanie stanie się zbyt trudne, półmaska ochronna musi zostać wymieniona na inną.

Wymagania dotyczące masek chirurgicznych w zależności od poziomu skuteczności

ASTM International (American Society for Testing and Materials International) jest międzynarodową organizacją normalizacyjną, uznanym światowym liderem w opracowywaniu i dostarczaniu międzynarodowych norm w zakresie badań produktów. W przypadku masek ASTM ustanowiło trzypoziomową klasyfikację według 4 parametrów skuteczności:

 

  1. Odporność na płyny

Maska pomaga zmniejszyć narażenie użytkownika na rozpryski i rozpylenia krwi, płynów ustrojowych i innych potencjalnie zakaźnych materiałów (OPIM). Odporność na płyny jest wymogiem skuteczności, który określa zdolność materiałów maski do minimalizowania przepływu płynów przez nią, a tym samym możliwość ich kontaktu z użytkownikiem. Maski poddawane są testom z użyciem syntetycznej krwi, z kryteriami oceny pozytywnej/negatywnej i przy trzech prędkościach odpowiadających zakresowi ciśnienia krwi u ludzi (80,120, 160 mmHg). Im większa wytrzymałość na ciśnienie, tym większa odporność na rozpryskiwanie i rozpylenie płynów.

 

  1. Skuteczność filtracji bakteryjnej (procent BFE) przy 3,0 mm

BFE jest wartością mierzoną w procentach opisującą skuteczność, z jaką maska filtruje bakterie, poprzez porównanie stężenia bakterii wewnątrz maski ze stężeniem na zewnątrz maski. Wyższa wartość procentowa oznacza wyższą skuteczność filtracji (na przykład skuteczność filtracji 95% oznacza, że 95% bakterii w aerozolu zostało zatrzymanych przez maskę, podczas gdy 5% przeniknęło przez materiał).

 

  1. Skuteczność filtrowania cząstek stałych

Pomaga to zmniejszyć narażenie użytkownika na zawieszone w powietrzu cząstki biologiczne, nieorganiczny pył i inne zanieczyszczenia.

PFE jest wartością mierzoną w procentach opisującą skuteczność, z jaką maska filtruje cząstki stałe przenikające przez maskę, porównując stężenie cząstek stałych wewnątrz maski ze stężeniem na zewnątrz maski.

 

  1. Różnica ciśnień

Różnica ciśnień (Delta P) określa zmęczenie oddechowe podczas używania maski i obiektywnie mierzy oddychalność. Wartości te są wyrażone w zakresie od 1 do 5; im wyższa wartość, tym wyższe wartości PFE i BFE.

Maski, półmaski ochronne i wytyczne dotyczące koronawirusa

Obecne rozprzestrzenianie się koronawirusa wpływa na praktykę pracy w dziedzinie stomatologii i medycyny. W celu ograniczenia wytwarzania aerozoli podczas zabiegów stomatologicznych konieczna jest izolacja pola operacyjnego poprzez zastosowanie koferdamu, który znacznie ogranicza wytwarzanie aerozoli zanieczyszczonych śliną i krwią w przypadku stosowania narzędzi szybkoobrotowych (3).

Wytwarzanie i czas ekspozycji na bioaerozol są zmiennymi, które muszą być oceniane przez lekarzy i asystentów przy wyborze właściwej ochrony indywidualnej.

 

Źródła

(2) CDC-Interim U.S. Guidance for Risk Assessment and Public Health (Amerykańskie wytyczne CDC-Interim dotyczące oceny ryzyka i zdrowia publicznego)

Management of Healthcare Personnel with Potential Exposure in a Healthcare (Zarządzanie personelem medycznym z potencjalnym narażeniem w służbie zdrowia)

Postępowanie z pacjentami zakażonymi koronawirusem (COVID-19)

(3) Xian Peng, XinXu, Yuqing Li, Lei Cheng, Xuedong Zhou i BiaoRen:

„Transmission routes of 2019-nCoV and controls in dental practice” (Drogi przenoszenia 2019-nCoV i środki kontroli w gabinecie stomatologicznym) –  International Journal of Oral Science (2020) 12:9.

Categories

Top

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" then you are consenting to this. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close